البته رقم‌های غیر رسمی گاهی شمار اجاره‌نشینان ایـــرانی را تا دو برابر اعداد مراجع آماری رسمی می‌دانند.

139042 910 چند میلیون خانوار ایـــرانی مستاجرند؟

 

به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی هر خانوار ایـــرانی برای تأمین مسکن خود به‌ طور میانگین ١٢‌میلیون تومان در‌ ســال هزینه می‌کند.
 
به نقل شهروند، «٧ میلیون خانوار ایـــرانی مستاجرند. این در حالی اســت که به گفته حامد مظاهریان، معاون مسکن و ساختمان وزیر راه‌و‌شهرسازی نتایج آخرین سرشماری‌ها نشان می‌دهد اجاره‌نشینی در ایـــران به ٣۶,٨‌نسبت افزایش داشته اســت. البته رقم‌های غیر رسمی گاهی شمار اجاره‌نشینان ایـــرانی را تا دو برابر اعداد مراجع آماری رسمی می‌دانند. با وجود این مظاهریان معتقد اســت نسبت اجاره‌نشینی در ایـــران پایین‌تر از میانگین جهانی اســت و سود بازار اجاره در کشور ما تنها ۶‌نسبت اســت که نسبت به سایر بازارها سود نسبتا کمی اســت.  
 
با این حال کارشناسان مسکن اعتقاد دیگری دارند. آنها با اشاره به ثبات نسبی قیمت مسکن در کشورهای پیشرفـــــته و بازار سوداگرانه ایـــران معتقدند بسیاری از مردم جهان نه از سر ناچاری که با ترجیح شخصی به اجاره‌نشینی روی آورده‌اند. آنها به کنترل بازار مسکن در این کشورها اشاره کرده و می‌گویند مردم کشورهای پیشرفـــــته ترجیح می‌دهند به جای هزینه‌ کردن سرمایه‌شان برای خرید ملک، پولشان را در سایر بازارهای سودآور سرمایه‌گذاری کنند. این در حالی اســت که تورم دو رقمی و بازار سوداگرانه مسکن و همچنین نبود ثبات شغلی در ایـــران باعث می‌شود که مردم کشور ما خرید مسکن را به اجاره‌نشینی ترجیح دهند.
 
بررسی همه‌ ابعاد اجاره‌نشینی در ایـــران
آمار اجاره‌نشینی در مناطق ‌شهری به ۳۶,٨‌نسبت افزایش یافته اســت. معاون مسکن و ساختمان وزیر راه‌و‌شهرسازی با اشاره به این‌ که آمار اجاره‌نشینی در دنیا از آمار ایـــران بالاتر اســت و ایـــران از این نظر در وضع نامناسبی قرار ندارد، افزود: اجاره‌نشینی فی‌نفسه به‌ عنوان وضع نامطلوب به شمار نمی‌رود.  
 
اکثریت گسترده‌ای از جوانانی که دارای شغل بوده و قصد تشکیل خانواده دارند، طبیعتا ابتدا در مسکن اجاره‌ای ساکن می‌شوند و پس از چند‌ ســال و به دنبال افزایش سپرده‌های خود و با دریافت تسهیلات برای خرید واحد ملکی اقدام می‌کنند. به گفته مظاهریان، میزان تسهیلات باید به میزانی باشد که بتواند ۵٠ تا ٨٠‌نسبت از قیمت واحد مسکونی الگو را تأمین کند.
 
فردین یزدانی، مدیر علمی طرح جامع مسکن کشور درباره این افزایش در آمار به «شهروند» می‌گوید: این افزایش تعداد مستاجران برای بازار مسکن نه اتفاق خوبی اســت، نه اتفاق بدی اســت اما می‌توان گفت که این افزایش آمار در اجاره‌نشینی حکایت از کاهش قدرت خرید مردم دارد. در ایـــران کسانی که توانایی خرید دارند، به‌ عنوان مالک وارد بازار می‌شوند و عموما این طور نیست که خانواده‌ای پول کافی داشته باشد و مستاجر بماند. در کشور ما بیشترین تعداد مستاجران مربوط به دهک‌های پایین درآمدی هستند.
 
اجاره‌بها پابه‌پای تورم افزایش می‌یابد
«نرخ اجاره‌بها ١٠ تا ١٢‌نسبت بالا می‌رود.» این پیش‌بینی معاون مسکن و ساختمان وزیر راه‌و‌شهرسازی اســت که به گفته خودش متناسب با نرخ تورم و عرف بازار مسکن ایـــران اســت.
 
حامد مظاهریان با تأکید بر آن‌ که در مورد اجاره، باید ثبات قیمت‌ها و تناسب با درآمدهای خانوارها را مدنظر قرار داد، گفت: «اگرچه سوددهی بازار اجاره برای صاحبان املاک، چیزی در حدود ۶‌نسبت اســت که پایین‌تر از سوددهی در دیگر بازارها اســت، با این حال به نظر می‌رسد در بازار اجاره‌بها، زمینه‌ای برای افزایش شدید اجاره‌بها وجود ندارد و از این منظر، در شرایط بحرانی قرار نداریم. به گفته او اجاره‌بها قاعدتا باید بر مبنای نرخ تورم افزایش پیدا کند.»
 
مظاهریان یکی از چالش‌های حال حاضر بازار اجاره‌بها را نرخ بالای بهره بانکی برشمرد و گفت: به دلیل آن‌ که نرخ بهره بانکی در کشور ما بالاســت، این وضع برای مالکان و مستاجران اختلال ایجاد می‌کند، زیرا عموما مالکان با انتظار سودآوری وارد بازار اجاره ‌می‌شوند و در این وضعیت نرخ سود بهره ‌بانکی تعیین‌کننده می‌شود.
 
فردین یزدانی، تحلیلگر بازار مسکن هم این افزایش ١٠ تا ١٢‌نسبتی اجاره‌بها را منطقی دانسته و می‌گوید: این افزایش معادل نرخ تورم اســت. اگر چه وضع درآمدها چندان تعریفی ندارد و احتمالا برای دهک‌های پایین جامعه، باز هم دردسر‌ساز خواهد بود.
 
سهم ١٢‌میلیون تومانی مسکن در سبد خانوار
ایـــرانی‌ها ســالانه بیش از ١٢‌میلیون تومان برای سکونت خود خرج می‌کنند. بررسی آمارهای بانک مرکزی بیانگر آن اســت که به‌ طور میانگین هر خانوار ایـــرانی ســالانه ٣۵‌نسبت از کل هزینه‌های ناخالص خود را به مسکن اختصاص می‌دهد. در واقع هر خانوار  ایـــرانی ســالانه ١٢‌میلیون و ٣۴٩‌هزار تومان برای سکونت خود هزینه می‌کند. این در حالی اســت که بر اساس آخرین آمارهای منتشر شده در‌ ســال ٩۴ متوسط هزینه ناخالص ســالانه یک خانوار شهری که به مسکن اختصاص داده شده، ١٢,۴‌نسبت نسبت به‌ ســال ٩٣ افزایش یافته اســت.
 
مدل اجاره‌نشینی در ایـــران و جهان متفاوت اســت
مسکن ٣۵‌نسبت هزینه‌های ایـــرانی‌ها و ٣٠‌نسبت از هزینه‌های ناخالص آمریکایی‌ها را تشکیل می‌دهد. این در حالی اســت که به گفته یزدانی اجاره‌نشینی در کشورهای توسعه‌یافته، قابل مقایسه با اجاره‌نشینی در کشورهایی مثل ایـــران نیست؛ چرا که در کشورهایی مثل آمریکا، خانوارها سرمایه خود را صرف فعالیت‌های اقتصادی و پویا می‌کنند و ترجیح می‌دهند پول خود را در مسکن بلوکه نکنند.  
 
البته با همه‌ اینها بر اساس مطالعه دانشگاه ‌هاروارد، نرخ مالکیت مسکن حتی در آمریکا هم طی هشت‌ســال اخیر رو به کاهش گذاشته اســت و از اوج خود با رقم ۶٩‌نسبت در‌ ســال ٢٠٠۴، در فصل نخست ‌ســال ٢٠١۶ به ۶۳.۷ ‌نسبت رسیده اســت که البته هنوز غیر قابل مقایسه با ایـــران اســت. البته به نظر می‌رسد  میل شرقی ایـــرانی‌ها به صاحب‌خانه شدن و به صرفه نبودن اجاره‌نشینی در مجموع برای ایـــرانی‌ها، آنها را بیشتر از همه کشورها متمایل به خرید خانه نشان می‌دهد.
 
ایرج رهبر، عضو هیأت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان در گفت‌وگو با «شهروند» هم تأکید می‌کند در ایـــران که فرهنگ مالکیت بیشتر حاکم و مورد علاقه مردم اســت، افزایش نرخ اجاره‌نشینی نشانه خوبی نیست.
 
رهبر در توضیح این موضوع می‌گوید: در کشور ما زمانی که واحد مسکونی در مالکیت یک فرد باشد، خیال او از بابت هزینه‌ها آسوده‌تر اســت و دیگر مجبور به پرداخت کرایه‌خانه نیست و از سوی دیگر از آنجا که مسکن، کالای سرمایه‌ای محسوب می‌شود، افزایش نرخ اجاره‌نشینی نمی‌تواند آلارم خوبی باشد.
 
این کارشناس ریشه این موضوع را رکود در بازار مسکن و کاهش قدرت خرید مردم می‌داند و می‌گوید: در حال حاضر رکود در خرید و فطریقه مسکن داریم اما از آنجا که نیاز به سرپناه برای خانوارها همچنان وجود دارد، افراد به سمت خانه اجاره‌ کردن می‌روند و از همین رو شاهد افزایش نرخ اجاره‌نشینی هستیم.
 
به گفته رهبر در کشورهایی که در بخش مسکن تورم وجود ندارد و قیمت‌ها ثبات اســت و افراد از تأمین مالی و شغلی خود مطمئن هستند، مردم اجاره‌نشینی را ترجیح می‌دهند اما در ایـــران که ‌ســال به‌ ســال خانه گران می‌شود و از سوی دیگر افراد از ثبات شغلی و تأمین مالی خود اطمینان ندارند، ترجیح می‌دهند که مالکیت داشته باشند.
 
تعزیراتی‌شدن اجاره‌بها به زیان مستاجران
معاون وزیر راه‌و‌شهرسازی در ادامه تعزیراتی‌ شدن اجاره‌بها را غیر ممکن و انجام‌ناپذیر دانست و گفت: تعزیراتی‌ شدن اجاره‌بها نه انجام‌پذیر اســت و نه قابل توصیه. امکان ندارد که دولت بتواند در تمامی قراردادهایی که دو طرف معامله می‌خواهند انجام دهند، حضور داشته و قیمت‌گذاری کند.  
 
از یک‌ سو تعزیراتی‌ کردن اجاره‌بها امکان‌پذیر نبوده و بر فرض اجرایی‌ شدن به غیر شفاف‌ شدن قراردادها منجر خواهد شد. از سوی دیگر و با فرض موفقیت تعزیراتی‌ شدن اجاره، مالکان تشویق به خروج از بازار اجاره شده و با انتقال سرمایه خود به بازارهای موازی در عمل کمبود عرضه واحدهای اجاره‌ای رخ خواهد داد که خود عاملی برای افزایش اجاره‌بها خواهد بود.  
 
مظاهریان با تأکید بر آن‌ که سیستم نظارتی در کوتاه‌مدت شاید پاسخگو باشد اما در درازمدت به ضرر مستاجران اســت، گفت: نظارتی که در حال حاضر وجود دارد و مورد نظر وزارت راه‌و‌شهرسازی اســت، شفافیت بازار و کافی‌ بودن میزان عرضه و تقاضاســت. در حال‌ حاضر میزان واحدهای‌ مسکونی در کشور به اندازه تقاضا وجود دارد.

 

بنابراین خریدار و مالک در فضای رقابتی و به نفع خریدار و مستاجر می‌توانند وارد این بازار شوند و این حیاتی‌ترین کاری اســت که از بازار می‌توانیم انتظار داشته باشیم. موجودی به اندازه کافی اســت و باید شرایط شفافیت برای انتخاب دو طرف نیز فراهم شود.»

داغترین اخبار و رویداد های ایـــران و خارج
این مطلب در این ساعت از سایت توما در بخش خبری ارســال گردیده اســت
این بخش شامل خبر های ورزشی نیز میباشد
میتوانید خبر فوق را به اشراک بگذارید

نوشته چند میلیون خانوار ایـــرانی مستاجرند؟ اولین بار در مجله آنلاین توما. پدیدار شد.